Réaltachtaí Beo: Eispéiris Íospartach-Mharthanóirí ar Thrialacha a bhaineann le Cionta Gnéis in Éirinn

Tá Susan Leahy, ollamh agus taighdeoir ag Scoil an Dlí in Ollscoil Luimnigh, ag obair i gcomhar leis an Dr. Rong Bao ar thionscadal a dhéanann scrúdú ar eispéiris íospartach-mharthanóirí maidir le trialacha a bhaineann le cionta gnéis in Éireann. Tá an taighde seo maoinithe ag scéim mhaoinithe COALESCE de chuid Research Ireland.

Forléargas ar an Tionscadal

Tá an teideal ‘Lived Realities: Victim-Survivors’ Experiences of Irish Sexual Offence Trials’ ar an tionscadal taighde seo. Tá forléargas iomlán ar an tionscadal ar fáil ar a leathanach gréasáin (www.ul.ie/lived-realities). Sa tionscadal seo, lorgaítear tuairimí íospartach-mharthanóirí maidir lena n-eispéiris phearsanta ar an bpróiseas trialach. Bunaithe ar thuairimí na rannpháirtithe, déanfar moltaí a cheapadh le haghaidh tuilleadh leasuithe ar an dlí agus ar an mbeartas; tabharfaidh na moltaí seo freagra díreach ar na hábhair imní a d’ardaigh na rannpháirtithe taighde. Tá sé i gceist ag an Ollamh Leahy agus an Dr. Bao agallamha a chur ar íospartach-mharthanóirí a raibh taithí acu ar thriail a bhain le cion gnéis ón 1 Eanáir 2019 ar aghaidh.

Cad a bhaineann leis an rannpháirtíocht?

Mairfidh na hagallamha thart ar 60 go 90 nóiméad; déanfar taifeadadh fuaime díobh agus tras-scríobhfar iad ina dhiaidh sin. Stórálfar an taifeadadh fuaime go slán ar chuntas OneDrive an taighdeora, agus scriosfar é a luaithe a bheidh sé tras-scríofa. Is féidir na hagallamha a reáchtáil go pearsanta (duine le duine) má tá áit oiriúnach ar fáil, nó is féidir iad a reáchtáil ar líne trí Microsoft Teams. Más mian leo, is féidir le rannpháirtithe duine tacaíochta a thabhairt leo chun a bheith i láthair le linn an agallaimh. Gheobhaidh rannpháirtithe liosta de na ceisteanna atá beartaithe roimh an agallamh. Tá cead ag rannpháirtithe diúltú ceist ar bith a fhreagairt mura mbraitheann siad compordach á freagairt; is féidir leo é sin a dhéanamh roimh an agallamh nó le linn an agallaimh féin. Chomh maith leis sin, is féidir le rannpháirtithe sos a ghlacadh ag aon phointe le linn an agallaimh, agus/nó a iarraidh go gcuirfí stop leis an taifeadadh. Tar éis an agallaimh, gheobhaidh rannpháirtithe cóip dá dtras-scríbhinn, agus tabharfar deis dóibh aiseolas a thabhairt maidir leis an bpróiseas agallaimh.

Úsáidfear an fhaisnéis a bhailítear sa tionscadal i dtuarascáil a leagfaidh béim ar eispéiris phearsanta íospartach-mharthanóirí, agus a thabharfaidh guth dá gcuid tuairimí maidir leis an bpróiseas trialach agus na dlíthe agus na nósanna imeachta a bhaineann leis. Beidh an tuarascáil seo ar fáil go poiblí agus úsáidfear í freisin chun eolas a sholáthar do thuarascáil ina dhiaidh sin, ina leagfar amach tograí chun an próiseas trialach a athchóiriú, bunaithe ar dhearcadh na rannpháirtithe sa taighde. Foilseofar an taighde a bailíodh trí na hagallaimh freisin i dtorthaí acadúla eile a bhaineann leis an tionscadal, mar shampla i bpáipéir in irisí acadúla.

Is é an buntáiste do rannpháirtithe ná go dtugtar deis dóibh a dtaithí féin a roinnt agus cur le forbairt agus athchóiriú an phróisis trialach sa todhchaí. Tá an rannpháirtíocht go hiomlán gan ainm. Chun a chinntiú go mbeidh na rannpháirtithe cosanta, cuirfear sonraí faoi sheirbhísí tacaíochta ar fáil dóibh le linn an phróisis taighde ar fad, mar a mhínítear thíos faoin rannán ‘Tacaíocht’.

Gan Ainm

Ráthaítear go mbeidh gach rannpháirtí sa tionscadal seo gan ainm agus go gcoimeádfar a gcuid sonraí faoi rún. Bainfear aon fhaisnéis a d’fhéadfadh duine a aithint as tras-scríbhinn an agallaimh, agus ní dhéanfar tagairt di in aon cheann de thorthaí an tionscadail. Stórálfar na sonraí go léir a bhailítear go slán, agus ní bheidh rochtain orthu ach ag na taighdeoirí amháin. Gheobhaidh rannpháirtithe eolas iomlán faoin bhfaisnéis fúthu a úsáidfear sa tionscadal, conas a stórálfar í, agus cé chomh fada is a choimeádfar í.

Tarraingt Siar ón Tionscadal

Is féidir le rannpháirtithe tarraingt siar ón tionscadal — gan gá a bheith acu míniú a thabhairt nó cúis a lua — tráth ar bith suas le coicís tar éis don agallamh a bheith críochnaithe.

Tacaíocht

Tá an fhoireann ar an eolas go maith go bhféadfadh sé a bheith deacair nó suaiteach do dhaoine páirt a ghlacadh sa taighde seo. Tá an-chúram glactha chun a chinntiú go ndéantar an taighde ar bhealach a chuireann san áireamh an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag tráma ar dhaoine. Ina theannta sin, cuirfear sonraí faoi sheirbhísí tacaíochta ábhartha ar fáil do rannpháirtithe (agus dóibh siúd a d’fhéadfadh a bheith ina rannpháirtithe) i ngach doiciméad agus acmhainn a bhaineann leis an tionscadal, chomh maith le gach céim den phróiseas agallaimh féin (sa litir eolais, roimh an agallamh, agus i dteagmhálacha a dhéantar tar éis an agallaimh).

Tuilleadh Eolais

Má bhíonn ceisteanna breise agat maidir leis an tionscadal, ná bíodh drogall ort teagmháil a dhéanamh leis an Ollamh Leahy trí ríomhphost ag susan.leahy@ul.ie nó realities@ul.ie. 

Tá ceadú eiticiúil faighte ag an staidéar taighde seo ón gCoiste Eitice Taighde sna Dána, sna Daonnachtaí agus sna hEolaíochtaí Sóisialta (Tagairt an Cheadaithe: 2026_04_02_AHSS(Y)_REV1). Má tá aon imní ort faoin staidéar seo nó faoi do rannpháirtíocht ann, agus más mian leat dul i dteagmháil le húdarás neamhspleách, is féidir leat teagmháil a dhéanamh le: Cathaoirleach an Choiste Eitice Taighde don Ealaín, na Daonnachtaí agus na hEolaíochtaí Sóisialta, Oifig Dhámh na hEalaíona, na Daonnachtaí agus na hEolaíochtaí Sóisialta, Ollscoil Luimnigh; Teil: +353 61 202286; Ríomhphost: FAHSSEthics@ul.ie